Интерактивті 3D · 11-сынып · §23
Гормон жасушаға кірмей, қалай «бұйрық» береді?
Гормон — алғашқы тасымалдаушы, ол мембранадағы рецепторға қосылады. Жасуша ішінде хабарды екіншілік тасымалдаушы (цАМФ) таратады. Режимді таңдап, «Бастау» батырмасын бас да, каскадты қадамдап бақыла.
цАМФ: 0
ПКА белсенділігі: 0%
Фосфорланған: 0/6
Сигналдың күшеюін есепте
Бір гормон молекуласы жасушада қанша глюкоза молекуласының босауына әкелетінін есептейміз. Сырғытпалардағы сандар оқу есебіне арналған шартты мәндер.
Тұрақты қатынастар: 1 Gα-ГТФ 1 аденилатциклазаны қосады; 4 цАМФ 1 протеинкиназаға қосылып, 2 C-суббірлікті босатады.
1 гормон молекуласы босататын глюкоза
Алғашқы және екіншілік тасымалдаушылар
Алғашқы тасымалдаушылар
Жасушаға сырттан келетін сигнал. Көбі мембранадан өте алмайды, сондықтан рецепторға қосылады.
ГормондарЦитокиндерНейротрансмиттерлерӨсу факторларыЖарық кванттары
АссоциацияАлғашқы тасымалдаушы — шекарада тұрған елші: ол елге кірмейді. Ішкі хабарды екіншілік тасымалдаушы тез таратады.
Екіншілік тасымалдаушылар
| Зат | Қалай түзіледі | Мысал |
|---|---|---|
| цАМФ | АТФ-тан аденилатциклаза түзеді | Адреналин, глюкагон: гликогеннің ыдырауы |
| цГМФ | ГТФ-тан гуанилатциклаза түзеді | NO әсері, жарықты көру |
| ИФ₃ | Мембрана фосфолипидінен фосфолипаза С түзеді | ЭПТ-дан Ca²⁺ босатады |
| ДАГ | ИФ₃-пен бірге сол реакцияда түзіледі | С протеинкиназаны белсендіреді |
| Ca²⁺ | ЭПТ-дан немесе жасушадан тыс ортадан келеді | Бұлшық еттің жиырылуы, окситоцин әсері |
| NO | Аргининнен NO-синтаза түзеді | Тамырлардың кеңеюі (нитроглицерин) |